નર્મદા: સાગબારા
નર્મદા જિલ્લાના સાગબારા તાલુકાનું મહારાષ્ટ્રની સરહદ નજીક આવેલું નાનકડું ગામ મોટા કાકડી આંબા. ગુજરાતના છેવાડાના આ ગામમાં એક સામાન્ય આદિવાસી પરિવારમાં જન્મેલા યુવાને એક દિવસ IAS અધિકારી બનવાનું સપનું જોયું હતું. રસ્તો સરળ નહોતો, સંજોગો પણ અનુકૂળ નહોતા, પરંતુ મહેનત અને સંઘર્ષની સફરે તેમને આજે પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટરના પદ સુધી પહોંચાડયા છે.
૫ માર્ચ, ૧૯૮૬ના રોજ જન્મેલા શંકરભાઈ વસાવાનું બાળપણ સાદગીભર્યું રહ્યું. પરિવારમાં પિતા ખેતી કરતા અને માતા ઘરકામ સંભાળતા. શંકરભાઈએ શરૂઆતથી જ સંઘર્ષને નજીકથી જોયો. તેમના એક મોટા ભાઈ હાલ શિક્ષક તરીકે ફરજ બજાવી રહ્યા છે, બીજા ભાઈ ખેતીકામ સાથે જોડાયેલા છે, જ્યારે નાની બહેન નર્સ તરીકે સેવા આપી રહી છે. પત્નીએ MA અને B.Ed. સુધીનો અભ્યાસ કર્યો છે અને પરિવારની જવાબદારી સંભાળે છે.
શંકરભાઈ વસાવાએ ધોરણ-૨ સુધીનું શિક્ષણ પોતાના ગામમાં જ લીધું. ત્યારબાદ ધોરણ-૧૦ સુધીનું શિક્ષણ સાગબારાની નવરચના માધ્યમિક શાળામાં મેળવ્યું. ધોરણ ૧૧-૧૨નું શિક્ષણ સેલંબા હાઈસ્કૂલમાં લીધા બાદ તેમણે રાજપીપળાની એમ.આર. આર્ટ્સ એન્ડ સાયન્સ કોલેજમાંથી અંગ્રેજી વિષય સાથે BA ગ્રેજ્યુએશન પૂર્ણ કર્યું.શિક્ષણની સાથે જ તેમના વ્યક્તિત્વમાં શિસ્ત અને આત્મવિશ્વાસ વિકસાવનાર એક મહત્વની બાબત હતી.
કરાટે શિક્ષક પણ હતા.
તેઓ શોટોકાન સ્ટાઈલમાં કરાટેના બ્લેક બેલ્ટ છે. કરાટે શિક્ષક તરીકે પણ તેમણે સમાજસેવા મંડળ સાથે જોડાઈને સેવા આપી છે. તેમના માટે કરાટે માત્ર રમત નહોતું, પરંતુ શિસ્ત, આત્મવિશ્વાસ અને મુશ્કેલ પરિસ્થિતિ સામે અડગ રહેવાની તાલીમ પણ હતી.
સરકારી નોકરી મેળવવાની તેમની ઈચ્છા મજબૂત હતી. તેમણે એક-બે નહીં, પરંતુ ૧૦ વખત બેંકની પરીક્ષા આપી. ત્યારબાદ કોન્સ્ટેબલની પરીક્ષા આપી અને પોલીસ સેવામાં પ્રવેશ મેળવવા માટે આગળ વધ્યા.
પરંતુ દરેક સપનું પહેલી જ કોશિશમાં પૂરું થાય તે જરૂરી નથી. IAS બનવામાં સફળતા ન મળી. જોકે, નિષ્ફળતાને અંત નહીં પરંતુ નવા પ્રયાસની શરૂઆત માનનાર શંકરભાઈ વસાવાએ હિંમત હારી નહીં.
PSI બન્યા બાદ પણ તેમના મનમાં UPSC મારફતે વધુ ઊંચી જવાબદારી સુધી પહોંચવાનું સપનું જીવંત રહ્યું. તેમણે PSI તરીકે સેવા આપતા હોવા છતાં UPSCની પરીક્ષા પણ આપી. આ બાબત તેમના સતત શીખવાની અને આગળ વધવાની ભાવનાનું ઉદાહરણ છે.
PSI તરીકે તેમની પ્રથમ નિમણૂક સુરતના વરાછા વિસ્તારમાં થઈ, જ્યાં તેમણે આશરે બે વર્ષ ફરજ બજાવી. ત્યારબાદ સુરતના સચિન પોલીસ સ્ટેશનમાં બે વર્ષ અને ઉધના પોલીસ સ્ટેશનમાં બે વર્ષ સેવા આપી.ત્યારબાદ તેમની બદલી નવસારી થઈ, જ્યાં પણ આશરે બે વર્ષ PSI તરીકે ફરજ બજાવી.
પોલીસ સેવામાં અનુભવ અને જવાબદારી વધતી ગઈ અને તેઓ પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર (PI) બન્યા. PI તરીકે તેમણે ACB, ભરૂચ ખાતે ચાર વર્ષથી વધુ સમય સુધી ફરજ બજાવી.
ત્યારબાદ વડોદરા શહેરમાં તેમની નિમણૂક થઈ. વડોદરામાં તેમણે પ્રથમ વાડી પોલીસ સ્ટેશનમાં સેવા આપી અને હાલ તેઓ શહેરના મહત્વપૂર્ણ ગણાતા હરણી પોલીસ સ્ટેશનમાં પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર તરીકે ફરજ બજાવી રહ્યા છે.
શંકરભાઈ વસાવાની સફર માત્ર એક પોલીસ અધિકારીની કારકિર્દીની કહાની નથી. આ સફર એ સંદેશ આપે છે કે વ્યક્તિ ક્યાં જન્મે છે તેનાથી વધુ મહત્વનું એ છે કે તે પોતાના સપનાને સાકાર કરવા માટે કેટલો સંઘર્ષ કરે છે.
આદિવાસી પરિવારથી શરૂ થયેલી સફર, ગામની શાળામાંથી થયેલું શિક્ષણ, વારંવારની પરીક્ષાઓમાં મળેલી નિષ્ફળતા, IAS બનવાનું અધૂરું રહેલું સ્વપ્ન અને ત્યારબાદ પણ સતત પ્રયત્ન કરીને PSI બનવાની સિદ્ધિ આ બધું તેમની જીવનયાત્રાને પ્રેરણાદાયક બનાવે છે. આ એક વાક્ય જ તેમની સમગ્ર સંઘર્ષગાથાનો સાર કહી જાય છે.
તેમની કહાની ખાસ કરીને નાના ગામડાં અને આદિવાસી વિસ્તારોના એવા યુવાનો માટે પ્રેરણારૂપ છે, જેઓ મર્યાદિત સાધનો વચ્ચે મોટા સપના જુએ છે. શંકરભાઈ વસાવાની સફર તેમને કહે છે કે નિષ્ફળતા
સપનાનો અંત નથી; સાચી મહેનત હોય તો તે સફળતા તરફનું એક પગથિયું બની શકે છે.
IAS બનવાનું સપનું કદાચ સાકાર ન થયું હોય, પરંતુ ૨૦૧૦માં PSI બનીને શરૂ થયેલી તેમની પોલીસ સેવાની સફર આજે PI સુધી પહોંચી છે. ગામની ધૂળથી શરૂ થયેલી આ સફર હવે કાયદો અને વ્યવસ્થાની જવાબદારી સુધી આવી પહોંચી છે.
શંકરભાઈ વાહરીયાભાઈ વસાવાની કહાની આપણને એક સરળ પરંતુ અસરકારક પાઠ આપે છે.
“સંજોગો ગમે તેટલા મુશ્કેલ હોય, પરંતુ સપના જોવાનું અને તેને સાકાર કરવા માટે પ્રયત્ન કરવાનું ક્યારેય બંધ ન કરવું. મોટા કાકડી આંબા જેવા ગુજરાતના છેવાડાના ગામમાંથી નીકળેલો આ યુવાન આજે પોલીસ ઈન્સ્પેક્ટર તરીકે ફરજ બજાવી રહ્યો છે અને તેની સફર અનેક યુવાનોને પોતાના સપના માટે ફરી એકવાર પ્રયત્ન કરવાની હિંમત આપી શકે છે.